Có những điều chúng ta tưởng chừng chỉ xảy ra trong truyện cổ tích. Nhưng thiên nhiên thật đa dạng và có lắm phép màu. Mọi thứ trên đời này đều là có thể. Đó là những gì tôi đang suy nghĩ trên cánh đồng muối Uyuni.
Khi nói đến việc khai thác muối, chúng ta hay nghĩ đến những ruộng muối nằm cạnh những bãi biển mà các diêm dân phải bỏ công canh mưa tháo nước. Nhưng trên trên vùng núi cao của dãi Andes, tại địa phận bình nguyên Antiplato, ở độ cao 3654 m so với mực nước biển có một mỏ muối lộ thiên bạt ngàn nằm giữa vùng đất xung quanh toàn là đồi núi. Đặc biệt, biển cách đây hàng nghìn km.
Từ thủ đô La Paz, chúng tôi mất khoảng 1h bay để đến thị trấn Uyuni, và từ đấy chúng tôi tiếp tục lên 2 chiếc xe 7 chổ, 1 chiếc Lexus và 1 Land Crusier trèo lên lội xuống trên những con đường nhá nhem chấp vá. Có những đoạn được tráng nhựa phẳng phiu, thì cũng có những lúc gồ ghề toàn là ổ voi ổ gà lổm chổm đất đá .
Hai bên đường là một cảnh quan cằn cỏi của hoang mạc. Cây cối rất ít, thỉnh thoảng mới có vài bụi cỏ lưa thưa xen lẩn những bụi cây gai thấp lè tè. Bất ngờ, anh tài xế dừng lại. Có một đàn Llama kéo nhau băng qua đường với ánh mắt hiền hoà ngơ ngác, những cái nghiêng đầu hờ hững, chúng liếc nhìn chúng tôi vẻ đăm chiêu xa vắng. Chẳng biết chúng đang nghĩ gì, nhưng trong lòng tôi là một sự cảm thông trìu mến dành cho chúng. Có lẽ cuộc sống của chúng cũng chả lấy gì để gọi là sung túc khi xung quanh là một vùng đất đồng không mông quạnh. Trời tháng năm lạnh lẽo, những cơn gió buốt như xát nước muối đang thổi qua trên cánh đồng.
Tôi tự thầm hỏi, làm sao chúng có thể tồn tại ở một nơi heo hút có thiên nhiên khắc nghiệt và lạnh lẽo như vùng đất này? Theo lời Roberto, lượng mưa ở đây rất thấp, trung bình năm chỉ khoảng từ 10-15 ml, một con số vô cùng khiêm tốn. Cảnh vật hoang vắng quá.
Bảo tàng xe lửa ngoài trời Uyuni
Đất nước Bolivia khá rộng lớn. Diện tích khoảng 1,098,580 km2 nhưng dân số chỉ khoảng 11 triệu người. Những năm đầu thế kỷ 19-20 hệ thống giao thông còn rất kém, để đến Uyuni chỉ có tuyến đường duy nhất là đường sắt, đặc biệt trong thời gian chiến tranh với Chile, xe lửa là phương tiện chủ yếu vận chuyển binh lính và quân nhu.
Ngày nay, hệ thống đường bộ dưới thời tổng thống Mojales được cải thiện khá tốt. Đến Uyuni, ngoài tuyến đường bộ ra thì hàng ngày có khoảng từ 3-4 chuyến bay với sức chứa từ 50 đến 60 người/ chuyến. Vì vậy tuyến đường sắt đến Uyuni giờ không còn khai thác nữa. Những con tàu và đường ray giờ đây được dùng trưng bày trong bảo tàng ngoài trời như những chứng nhân của một giai đoạn lịch sử. Trong cuộc chiến với Chile, Bolivia đã thua trận, kết quả là đất nước Bolivia rộng lớn đã mất đường đi ra biển Thái Bình Dương. Bolivia ngày nay không còn biển.
Sau khi tham quan bảo tàng xe lửa, chúng tôi dừng ở một ngôi làng nhỏ có khoảng chừng 20 ngôi nhà. Phía trước nhà bày bán những mặt hàng lưu niệm làm từ muối và các loại thủ công mỹ nghệ khác, phía sau nhà là một lò chế biến muối theo cách thủ công. Những đống muối tinh thể được lấy về từ cánh đồng muối được đưa lên lò sấy đốt bằng củi. Sau đó được cho vào một chiếc máy nhỏ xay nhuyễn, kết thúc là việc dùng lửa của lò ga hơ miệng cái bịch ni lông nhỏ. Một gói muối thành phẩm đã xong.
Từ thị trấn Uyuni, mất khoảng 45 phút để đi đến khách sạn Sala de Uyuni. Một khách sạn khá sang trọng và xinh đẹp nằm bên cạnh hồ muối Uyuni. Mặc dù khá nổi tiếng về mức độ độc đáo và xinh đẹp, nhưng do hồ muối nằm ở vị trí khá xa xôi hẻo lánh và cao độ khá lớn cho nên cơ sở hạ tầng phục vụ ở đây còn hạn chế. Chỉ có hai khách sạn đẹp nhất là Sala de Uyuni và Sala de Palace, còn lại là các hostel nhỏ phục vụ khách trekking.
Khách sạn muối Sala de Uyuni mà chúng tôi ở có kiến trúc khá đẹp và độc đáo, các vách tường, giường nằm được làm bằng những tảng muối tinh thể, phòng ngủ khá rộng rãi và thoải mái. Bên trong được trang bị toilet khá rộng và sạch sẽ. Nước nóng và máy sưởi đều được trang bị đầy đủ, chỉ không có tivi và điện thoại. Mà những cái ấy có vẻ cũng không cần thiết, vì chúng tôi đã có wifi internet khá tốt!
Đêm trên cao nguyên thật yên tĩnh và thanh bình. Sau buổi ăn tối chúng tôi quây quần bên nhau cạnh chiếc lò sưởi đốt bằng củi kêu tí tách. Ngoài trời nhiệt độ âm 3 độ C. Trong không gian vô cùng ấm cúng và lãng mạn, sẻ thật là tuyệt nếu cùng nhau nâng cốc rượu vang, nhưng chúng tôi hết sức kiềm chế. Chúng tôi còn những hành trình dài cần phải giữ gìn sức khoẻ. Mặc khác, trên vùng núi cao lạnh lẻo với độ cao 3654 m so với mặt nước biển, không khí hơi loãng, chúng tôi phải biết tự lượng sức mình. Đêm cũng trôi qua thật nhanh. Bình minh đã ló dạng. Ngày mới đầy háo hức đang chờ đón chúng tôi.
TRẦN VĂN TRƯỜNG
