TIN TỨC
"Đến Damascus, người lữ khách không chỉ đơn thuần là di chuyển qua các vùng không gian địa lý, mà còn đang thực hiện một chuyến viễn du xuyên không gian và thời gian. Bởi ở nơi đây, lịch sử không nằm yên ngủ trong sách vở, nó nằm ngay dưới gót giày bạn đang đi, thấm đẫm trong từng hơi thở."
Có một câu ngạn ngữ cổ của người Ả Rập, tương truyền từ thời của nhà địa lý Ibn Jubayr thế kỷ 12, vẫn thường được những người yêu mến vùng đất Levant nhắc lại với niềm kiêu hãnh khôn nguôi: "Nếu Thiên đường ở trên trời, thì Damascus là hình chiếu tuyệt mỹ của nó dưới mặt đất. Còn nếu Thiên đường ở dưới đất, thì đó chính là Damascus."
Thủ đô của Syria – Damascus không giống bất kỳ thành phố nào khác trên hành tinh này. UNESCO đã công nhận đây là một trong những thành phố có người ở liên tục lâu đời nhất thế giới, với những dấu tích định cư đầu tiên có thể ngược dòng về khoảng 9.000 đến 11.000 năm trước Công nguyên. Để tôi so sánh cho các bạn dễ hình dung: Khi thành Rome vĩ đại vẫn còn là những khu rừng rậm hoang vu bên dòng sông Tiber, khi London sương mù vẫn chỉ là những đầm lầy ngập nước, thì Damascus đã là một đô thị phồn hoa, một ốc đảo xanh tươi giữa sa mạc, nơi các thương nhân trên Con đường Tơ lụa huyền thoại dừng chân nghỉ ngơi dưới bóng mát của những cây chà là và vườn cây ăn trái vùng Ghouta.
Hôm nay, hãy cùng Hay Tour bước qua cánh cổng thời gian, để lạc lối trong mê cung của những con ngõ cổ kính và hít căng lồng ngực mùi hương hoa nhài trứ danh – loài hoa đã khiến Damascus được mệnh danh là "Thành phố của hương nhài".
DAMASCUS – CHIẾC BÁNH NGÀN LỚP CỦA LỊCH SỬ
Người ta ví Damascus như một chiếc bánh ngàn lớp (Mille-feuille) của lịch sử nhân loại. Tại sao lại ví von như vậy? Bởi vì mỗi nền văn minh vĩ đại đi ngang qua vùng đất này đều để lại một lớp trầm tích văn hóa không thể phai mờ. Từ người Aramaean, người Hy Lạp, La Mã, Byzantine cho đến đế chế Hồi giáo Umayyad và sau này là Ottoman... tất cả chồng xếp lên nhau, tạo nên một diện mạo độc bản.
Nếu bạn là người yêu thích lịch sử tôn giáo, Damascus sẽ khiến bạn "nổi da gà" vì sự linh thiêng hiện hữu trong từng viên đá.
Hãy mở Kinh Thánh Tân Ước (Sách Công vụ Tông đồ chương 9). Câu chuyện về Thánh Paul (Thánh Phaolô) – vị Tông đồ vĩ đại của Kitô giáo – đã diễn ra ngay tại đây, vào khoảng năm 34 sau Công nguyên. Khi đó, ông tên là Saul, một người nhiệt thành bắt bớ các tín đồ Thiên Chúa. Trên con đường từ Jerusalem đến Damascus, một luồng ánh sáng chói lòa từ trời cao đã chiếu xuống, khiến ông ngã ngựa và mù mắt. Tiếng Chúa vọng vang: "Saul, Saul, sao ngươi bắt bớ Ta?"
Saul được dẫn vào thành phố, đi qua con đường gọi là Via Recta (Đường Thẳng) – trục đường chính Đông-Tây của thành phố thời La Mã, dài khoảng 1.500m. Ông được đưa đến nhà của một người tên là Judas. Và chính tại ngôi nhà này (chứ không phải nơi nào khác), ông đã được Ananias đặt tay cầu nguyện, vảy từ mắt ông rơi xuống, và ông được sáng mắt trở lại. Từ khoảnh khắc định mệnh đó tại Damascus, Saul trở thành Paul, và lịch sử Kitô giáo bước sang một trang mới hào hùng.
Ngày nay, khi đến Damascus, chúng ta sẽ dạo bước trên những con phố cổ kính. Các bạn hãy thử tưởng tượng: Dưới mỗi bước chân của chúng ta là những phiến đá mà các Thánh Tông đồ, các đoàn quân lê dương La Mã oai hùng và các thương nhân Ba Tư cưỡi lạc đà đã từng đi qua cách đây 2.000 năm. Một cảm giác kết nối thiêng liêng đến kỳ lạ!
NHỮNG CÁNH CỔNG THỜI GIAN VÀ CHỨNG NHÂN CỦA ĐẾ CHẾ
Khu thành cổ Damascus được bao bọc bởi một bức tường thành kiên cố với 7 cánh cổng, mỗi cánh cổng là một chứng nhân cho những thăng trầm của thời cuộc. Nổi tiếng nhất phải kể đến Bab Sharqi (Cổng phía Đông) và Bab Touma (Cổng Thánh Thomas).
Những cánh cổng này không đơn thuần chỉ là lối ra vào, chúng là những "nhân chứng sống" già nua và khắc khổ. Bab Sharqi, là cánh cổng duy nhất còn giữ được kiến trúc La Mã nguyên bản với ba vòm cung đặc trưng (một vòm lớn cho xe ngựa và hai vòm nhỏ cho người đi bộ).
Lịch sử đã khắc ghi một cột mốc chấn động tại chính nơi này: Vào tháng 9 năm 634 sau Công nguyên, trong cuộc vây hãm Damascus, quân đội Hồi giáo Rashidun dưới sự chỉ huy của danh tướng "Lưỡi gươm của Allah" – Khalid ibn al-Walid – đã tiến vào chinh phục thành phố qua chính cánh cổng Bab Sharqi này. Sự chuyển giao quyền lực vĩ đại từ Đế chế Byzantine (Đông La Mã) sang Đế chế Hồi giáo đã diễn ra ngay tại đây, dưới chân những tảng đá này, mở ra một chương hoàn toàn mới cho lịch sử thế giới và vùng Trung Đông. Đứng tại đây, ta như nghe thấy tiếng vó ngựa rầm rập và tiếng gươm giáo va vào nhau vọng về từ ngàn xưa.
ĐẠI THÁNH ĐƯỜNG UMAYYAD – TRÁI TIM CỦA ĐỨC TIN VÀ SỰ DUNG HỢP
Nhưng, thưa các bạn, không một chuyến đi nào đến Damascus có thể gọi là trọn vẹn nếu thiếu việc ghé thăm Đại thánh đường Umayyad (The Great Mosque of Damascus). Đối với tôi, đây không chỉ là một kiệt tác kiến trúc, mà là biểu tượng vĩ đại nhất, đẹp đẽ nhất của sự dung hợp tôn giáo mà nhân loại từng kiến tạo.
1. Sự Chồng Lớp Của Các Vị Thần
Vị trí mà Đại thánh đường này tọa lạc đã là "Đất Thánh" thiêng liêng suốt hơn 3.000 năm:
* Thời kỳ Aramaean (khoảng năm 1000 TCN): Đây là nơi đặt đền thờ thần Hadad – vị Thần Mưa và Bão tố.
* Thời kỳ La Mã (từ năm 64 TCN): Đế chế La Mã đã mở rộng nơi này thành Đền thờ Jupiter khổng lồ, một trong những đền thờ lớn nhất thế giới cổ đại.
* Thời kỳ Byzantine (năm 391 SCN): Khi Kitô giáo trở thành quốc giáo, Hoàng đế Theodosius I đã chuyển đổi đền thờ này thành Nhà thờ Thánh John (Thánh Gioan Tẩy Giả).
* Thời kỳ Hồi giáo (năm 705 - 715 SCN): Caliph al-Walid I thuộc vương triều Umayyad đã mua lại nhà thờ từ cộng đồng Kitô giáo và huy động những nghệ nhân giỏi nhất từ Ba Tư, Ai Cập và Byzantium để xây dựng nên thánh đường Hồi giáo lộng lẫy mà chúng ta thấy ngày nay.
2. Kho Báu Bên Trong – Nơi Thánh John An Nghỉ
Bước qua cánh cửa gỗ khổng lồ chạm trổ tinh xảo, du khách sẽ ngay lập tức bị choáng ngợp trước một khoảng sân rộng lớn lát đá cẩm thạch trắng bóng loáng như gương. Vào những ngày nắng đẹp, cả khoảng sân phản chiếu bầu trời xanh ngắt của Damascus, tạo nên một cảm giác thanh khiết và thoát tục tuyệt đối.
Nhưng điều kỳ diệu và xúc động nhất nằm ở bên trong Sảnh Cầu Nguyện (Prayer Hall). Tại đây, nằm trang trọng ngay giữa thánh đường Hồi giáo uy nghi, là một lăng mộ bằng đá cẩm thạch xanh, được bao quanh bởi lồng kính và lưới đồng. Bên trong lăng mộ ấy, tương truyền lưu giữ chiếc đầu của Thánh Gioan Tẩy Giả (John the Baptist).
Thánh Gioan – người đã làm phép rửa cho Chúa Jesus trên sông Jordan.
Với người Kitô giáo, Ngài là vị Tiền hô vĩ đại.
Với người Hồi giáo, Ngài được tôn kính là Tiên tri Yahya.
Hình ảnh những người Hồi giáo sùng đạo và những người Kitô giáo hành hương cùng đứng cầu nguyện bên cạnh lăng mộ này, trong cùng một không gian, dưới cùng một mái vòm, là một trong những hình ảnh hòa bình và xúc động nhất mà anh từng chứng kiến trong cuộc đời làm du lịch của mình. Nó xóa nhòa mọi ranh giới của xung đột, chỉ còn lại sự kính ngưỡng thiêng liêng.
3. Ngọn Tháp Của Chúa Jesus – Lời Hẹn Ước Cuối Cùng
Khi ra lại khoảng sân, các bạn hãy ngước nhìn lên ba ngọn tháp (Minaret) cao vút của thánh đường. Hãy chú ý đến ngọn tháp ở phía Đông Nam, ngọn tháp cao nhất và thanh thoát nhất, được gọi là Minaret of Isa (Tháp Chúa Jesus).
Người Hồi giáo tin rằng, vào Ngày Phán Xét (Judgement Day), khi thế giới đi đến hồi kết, Chúa Jesus (Tiên tri Isa) sẽ không giáng lâm ở Rome, không ở Jerusalem, mà Ngài sẽ từ trời cao bước xuống trần gian ngay tại ngọn tháp này. Ngài sẽ đặt tay lên cánh của hai thiên thần, bước xuống Damascus để chiến đấu và đánh bại kẻ chống Chúa (Antichrist - Al-Masih ad-Dajjal).
Phải chăng, đó là lý do tại sao, mỗi ngày trôi qua suốt hơn 1.300 năm nay, người dân Damascus vẫn luôn giữ gìn ngọn tháp này sạch đẹp, như một lời hứa, một sự chuẩn bị cho sự trở lại của Đấng Cứu Thế.
Đến với Damascus cùng Hay Tour, tôi không chỉ muốn đưa các bạn đi tham quan, chụp ảnh check-in. Tôi muốn chúng ta cùng nhau lắng lại, chạm tay vào những viên đá ngàn năm tuổi, để cảm nhận nhịp đập của một vùng đất đã trải qua biết bao đau thương nhưng vẫn kiêu hãnh vươn mình như loài hoa nhài tỏa hương trong gió cát.
Một chuyến đi đến Syria không phải là chuyến đi nghỉ dưỡng thông thường. Đó là hành trình tìm về cội nguồn văn minh, là bài học lịch sử sống động nhất mà không trường lớp nào dạy hết được.
Hẹn gặp các bạn trong hành trình đặc biệt sắp tới, để chúng ta cùng nhau viết tiếp những ký ức tại vùng đất huyền thoại này.
Trương Trần – Hay Tour
