Có thể nói đây là quốc gia gây cho tôi nhiều tò mò và hứng khởi nhất. Một phần là bởi vì quốc gia này khá khép kín. Turkmenistan vẫn chưa cởi mở cho du khách. Việc xin visa vào nước này còn khá đắt và thủ tục rườm rà. Theo lời một đối tác du lịch ở Trung Á, thì rất nhiều đoàn khách du lịch từ các quốc gia khác của anh xin visa vào đây bị từ chối visa.
Ấn tượng đầu tiên khi đến sân bay Ashgabat là một không gian khá hiện đại và chỉnh chu. Sạch đẹp. Khi tôi đến sân bay cũng khá vắng và ít khách.
Mặc dù đã có thư mời và công văn duyệt visa. Nhưng chúng tôi phải chờ đợi. Sau khi đóng 100 đô lệ phí visa và khoảng 1 giờ làm thủ tục thì chúng tôi cũng hoàn tất thủ tục nhập cảnh.
Đường phố thủ đô Ashgabat khá thoáng đãng và sạch đẹp. Mặc dù thủ đô được xây dựng nằm trên rìa biên giới trong vùng sa mạc Karakum khô cằn với thời tiết khắc nghiệt, khá lạnh vào mùa đông và rất nóng vào mùa hè. Nhưng du khách sẽ phải ngạc nhiên về mức độ xanh đẹp của thành phố. Những hàng cây rợp bóng mát chạy dài khắp các con đường ngang dọc như điểm tô cho một thành phố được xây dựng toàn là chất liệu đá cẩm thạch trắng.
Một không khí trầm mặc tĩnh lặng bên hình hài hiện đại của những toà nhà mới xây dựng hàng loạt.
Cộng hoà Turkmenistan được tách khỏi liên bang xô viết và tuyên bố độc lập vào ngày 27/10/1991. Dân số hiện tại khoảng gần 6tr người. Diện tích đất nước khoảng 488.100 km2. Địa hình phần lớn là sa mạc. Phía đông Bắc giáp Kazastan, về phía đông nam giáp Afghanistan, phía tây nam giáp Iran, giáp Uzbekistan về phía đông bắc và giáp biển Caspi về phía tây.
Đây là quốc gia có khá nhiều dầu mỏ và trữ lượng khí đốt rất lớn. Trong giai đoạn giá dầu thế giới cao ngất ngưỡng, Turkmenistan đã có một lượng lớn tiền của rủng rĩnh để xây dựng thủ đô khá đẹp. Toàn bộ vật liệu xây dựng cho thành phố đều là đá cẩm thạch trắng được nhập từ ý. Những công trình kiến trúc như thánh đường hồi giáo, các cơ quan chính phủ, khách sạn và thậm chí là các căn hộ cho khu dân cư cũng là màu trắng cẩm thạch. Sự đồng bộ này đã tạo nên cho thành phố một bộ mặt khá chỉnh chu và sang trọng.
Những ngày đi tham quan thủ đô, tôi không ngớt lời khen tặng dành cho thủ đô Asghabat. Với tôi, đây là một nơi quá tuyệt vời. Một thành phố xanh, sạch, đẹp và sang trọng, một thủ đô xứng tầm đẹp nhất của vùng trung Á.
Nhưng trong những ngày tham quan, đâu đó trong tôi vẫn có cảm giác hoài nghi và cảm nhận một điều gì đó không thật sự thoải mái ở đất nước này.
Những di tích cổ một thời vang bóng, những bảo tàng to lớn thú vị với những cổ vật rất giá trị nhưng người dân có vẻ lầm lũi và ít cởi mở. Việc chụp hình trong các khu chợ địa phương cũng bị cấm...
Và cuối cùng, tôi biết rằng mình có lý.
Mặc dù chế độ XHCN ở đây đã bị sụp đổ. Nhưng di chứng của thời bao cấp vẫn còn kéo dài cho đến nay. Mặc dù chính thể nước này hiện tại được gọi là “Cộng Hoà”, nhưng sâu xa bên trong nó là một câu chuyện khác, bóng ma quyền lực của sự độc đoán độc tài vẫn đang bao trùm trên vùng đất này, những người dân nơi đây vẫn còn bị kiểm soát khá chặt chẽ. Sự quan Liêu nhập à nhằng còn in đậm tại các cửa khẩu.
Phần này nếu có thời gian tôi xin chia sẻ sau. Giờ thì chúng ta hãy cùng nhau ngắm một vài hình ảnh của thủ đô Asghabat, một nét đẹp tựa như nàng công chúa Bạch Tuyết đang nằm ngủ giữa rìa sa mạc Karakum, sa mạc cát đen của vùng Trung Á.
Trần Văn Trường
