BERLIN- MÙA HÈ LẠNH

BERLIN- MÙA HÈ LẠNH

Đã nhiều lần đến nước Đức. Nhưng hầu hết chỉ tham quan những vùng đất, những thành phố thuộc Tây Đức. Mùa hè năm nay, tôi quyết định đi cùng với gia đình ghé thăm một vài thành phố thuộc Đông Đức.

Những địa danh như Hamburg, Berlin và Posdam đã để lại trong tôi những ấn tượng sâu sắc. Những ngôi thánh đường cổ kính, những toà thị chính nguy nga, những bến cảng nhộn nhịp, và một Posdam nhẹ nhàng nhưng sâu lắng. Một quá khứ hào hùng với những cung điện vô cùng lộng lẫy từng một thời là nơi sinh sống của những hoàng tộc nổi tiếng. Dưới bầu trời mưa rã rít của ngày hè lạnh lẽo, tôi lặng nhìn những hạt mưa trút xuống khu vườn của lâu đài San Souci cổ kính mà nghĩ về một cái tên đã bị xoá khỏi bản đồ thế giới, nhưng cái tên ấy đã nhiều lần tôi được nghe nhắc đến trong những ngày ngồi trên giảng đường đại học: Nước Phổ.

HAMBURG- THÀNH PHỐ CẢNG BÌNH YÊN

Từ Kristiansand, thành phố nằm ở miền nam của Nauy, chúng tôi lên chuyến tàu phà khá to. Sau hơn 3h lênh đênh trên biển, chiếc tàu Colour line cũng cập cảng Hitshal của Đan Mạch. Từ đấy chúng tôi tiếp tục lái xe băng qua chặng đường gần 500 km để đến Hamburg, thành phố cảng khá nhộn nhịp và sầm uất của nước Đức. Trời đã dần nhạt nắng, mùa hè năm nay thời tiết có vẻ khá lạnh so với mọi năm. Nhiệt độ ngoài trời khoảng 16 độ C. Chúng tôi quyết định nghỉ lại ở một khách sạn gần con phố cổ.

Sau giấc ngủ vùi, chúng tôi bắt đầu hành trình khám phá thành phố cảng Hamburg, tương truyền đây là nơi xuất phát loại thức ăn trứ danh mà ngày nay đã phổ biến khắp thế giới: Hamburger.

Thành phố Hamburg mang một vẻ đẹp vừa cổ kính vừa hiện đại. Không chỉ có những bến cảng nổi tiếng với những chuyến tàu tấp nập vào ra đầu ấp hàng hoá đến và đi trên toàn thế giới. Hamburg còn có nhiều điều thú vị hút hồn lữ khách: những con phố đi bộ sầm uất, những con đường lát đá rợp bóng cây, những ngôi thánh đường hàng bao thế kỷ và cả một toà thị chính vững chãi với những hoa văn phù điêu trang trí trong ngoài thật đẹp…. Đêm về, Hamburge khoát lên mình một chiếc áo hoàn toàn khác hẳn. Khi thành phố lên đèn, cũng là lúc trên con phố đèn đỏ dài khoảng 2km của Hamburg trở nên tấp nập hơn bao giờ hết. Những cô nàng mắt xanh da trắng, các chị da màu tóc nâu cùng khách hàng từ khắp nơi đang đang rôm rả chuyện trò mua mua bán bán. Nhưng tất cả các hoạt động liên quan này được chính phủ Đức quản lý chặt chẽ, phạm vi hoạt động được giới hạn tập trung chủ yếu trên con phố Herbert. Mại dâm là một nghề hợp pháp ở thành phố cổ kính Hamburg.

BERLIN- QUÁ KHỨ VÀ HIỆN ĐẠI

Rời Hamburg, chúng tôi lái xe tiếp tục hành trình đi về Berlin. Tháng bảy, thời điểm của mùa hè. Nhưng ngày chúng tôi đến Berlin thì bầu trời không có màu xanh mà xám xịt. Đã nhiều lần xuôi ngược khắp 25 nước châu âu, nhưng đây là lần đầu tôi bước chân đến Berlin. Một thành phố nổi tiếng không chỉ bởi vì nó là thành phố lớn nhất, đông dân nhất của Đức. Mà tôi háo hức muốn được một lần tận mắt nhìn ngắm bức tường Berlin. Những bài học trên giảng đường mà tôi từng được nghe khi còn là sinh viên chợt ùa về trong tôi. Bài học của lịch sử có thể được nhắc đi nhắc lại, nhưng cuộc sống của mỗi con nguời trong một thời khắc nào đó nó chỉ là 1 lần chứ không bao giờ là mãi mãi. Tôi như nghe bên tai lời giảng của thầy cô về quá trình hình thành nên bức tường chia cắt 2 miền Đông và Tây Đức để rồi hình thành nên 2 chỉnh thể chính trị khác nhau trên cùng một đất nước. Và bi kịch đó càng thể hiện một cách rỏ nét hơn tại bức tường Berlin.

Nằm trong lòng của Cộng hoà dân chủ Đức là thủ đô Berlin, và trong thành phố Berlin lại có một bức tường chia cách ngăn làm 2 đầu chiến tuyến. Người Tây Berlin như bị lọt thõm bao vây giữa những người anh em cùng dòng máu Đức và nói cùng một ngôn ngữ mẹ đẻ là tiếng Đức nhưng giờ đây họ không còn là anh em nữa. Họ cùng tồn tại bên nhau nhưng là hai vùng miền xa lạ với bức tường Berlin làm ranh giới. Nếu Đông Đức được bảo trợ bởi Liên Xô, thì khu vực phía tây của thành phố Berlin được liên minh Anh, Pháp, Mỹ ra sức viện trợ bằng đường hàng không để tiếp tế những mặt hàng nhu yếu phẩm. Sau hơn 25 năm kể từ ngày bức tường Berlin sập đổ, nhưng khi đến đây tôi chợt thấy lòng mình se lại. Hình ảnh của Berlin vẫn có một nét riêng mà tôi không thể thấy ở những nơi khác của nước Đức. Những đường ống dẫn nước, dẫn khí đốt của thành phố không được đặt ngầm một cách chỉnh chu mà có lúc ẩn lúc hiện, khi sụt khi trồi và lắm đoạn lộ thiên. Có nơi còn được dẫn trên cao quá đỉnh đầu làm tôi không khỏi xốn xang. Nước Đức chẳng phài tổ quốc tôi, Berlin không là quê hương tôi. Tôi chỉ là một lữ khách dừng chân vài ngày để chỉ gọi là trãi nghiệm ngao du. Nhưng tôi chợt hiểu thế nào là nỗi xót xa, những nỗi buồn, những niềm đau của những người dân phải sống ở đây ngày xưa đã từng khắc khoải đợi chờ ngày đất nước của họ thống nhất. Và giờ đây, hai miền đã có được cuộc sống đủ đầy thịnh vượng. Nhưng nhìn những cái ống dẫn ga hay dẫn nước được sơn tím sơn hồng một cách miễn cưỡng cứ đập vào mắt tôi như một vết sẹo của thời gian. Chiến tranh đã qua đi, nhưng có lẽ Berlin cũng cần phải có thời gian cho vết thương lành hẳn, và để trả lại một vẻ đẹp không tỳ vết cho Berlin có lẽ cũng không là điều giản đơn.

Hai ngày ở Berlin của tôi, bầu trời vẫn cứ mưa, còn tôi vẫn cứ đi. Berlin không hề ít các điểm để tham quan. Những công viên rộng lớn. Những ngôi thánh đường uy nghi. Những cổng chào hoành tráng và đẹp mắt. Nhưng trong lòng tôi lại dành nhiều ưu ái hơn cho một thành phố khác nằm cận kề Berlin. Tôi quyết định dành tất cả thời gian còn lại cho Posdam, nơi có lâu đài trứ danh San Souci.

POSTDAM, VÙNG ĐẤT MANG VẺ ĐẸP KINH ĐIỂN.

Cách Berlin 24 km về hướng tây nam là thành phố Postdam, tiếng Đức gọi là Posdam- nơi đã từng ký kết hiệp định Posdam nhằm chấm dứt chiến tranh thế giới lần thứ hai vào ngày 27-7-1945. Nhưng ấn tượng cho tôi mãnh liệt nhất không phải là 2 bên đồng Minh và phát xít đã thoả thuận được điều gì ở đây. Mà tôi đang nghĩ về một vương quốc khác đã từng tồn tại ở đây, nước Phổ.

Là quốc gia tồn tại trong giai đoạn 1701- 1918. Nước Phổ được hình thành và phát triển từ một vùng lãnh địa nhỏ thuộc tỉnh Warmia, Ba Lan. Đến năm 1914, nước Phổ có diện tích khoảng hơn 350,000 km2 trãi dài trên vùng đất rộng lớn mà ngày nay thuộc Đức, Litva, Séc, Áo và lãnh thổ hải ngoại Kaliningrad của Nga. Những công trình kiến trúc còn lại của hoàng gia Phổ khá đẹp và thơ mộng. Trong đó chúng ta không thể nào không nhắc đến lâu đài Sansouci.

Trong tiếng Pháp, tên gọi toà lâu đài có nghĩa là vô ưu, không lo lắng muộn phiền. Lâu đài được nhà vua của nước Phổ, Frederick đại đế cho xây dựng vào năm 1745 và hoàn thành vào 1748. Đây là nơi được nhà vua yêu thích dùng làm nơi nghỉ ngơi thư giãn, tổ chức các buổi hoà nhạc và đọc sách. Kiến trúc toà lâu đài được xây dựng theo trường phái Rococo. Phía trước mặt tiền được trang trí các phù điêu, tượng của thần rượu và những chiếc bình khá đẹp và ngộ nghĩnh. Từ khu vườn phía trước, chúng ta sẽ thấy toà lâu đài được xây dựng trên một ngọn đồi. Lối đi lên dọc theo cầu thang là những thửa ruộng bậc thang trồng nho xanh mướt, nhìn rất đẹp và độc đáo. Kiến trúc bên trong toà lâu đài là vô số những tuyệt tác nghệ thuật. Trãi qua 2 cuộc thế chiến, nhưng toà lâu đài rất may mắn là vẫn giữ được nguyên vẹn kiến trúc ban đầu. Là một triều đại phóng khoáng và có tinh thần đam mê học hỏi, các vì vua của nước Phổ luôn đề cao các lĩnh vực học thuật và triết học. Cho nên thư viện cũng là một trong những gian phòng đẹp nhất trong toà lâu đài. Bên cánh phía tây của toà lâu đài là phòng khách, nơi đây đã từng hân hạnh đón tiếp nhà văn và cũng là nhà triết học nổi tiếng của Pháp, Voltair- một người bạn khá thân của vua Frederick đại đế. Trong toà lâu đài còn có trưng bày bộ sưu tập tranh của các hoạ sỹ nổi tiếng như Rubens, Van Dyck…

Bước qua những gian phòng xa hoa lộng lẫy, nhìn ra khu vườn xanh màu những rừng cây cổ thụ, đó đây vài khóm hoa đủ màu đang khoe sắc. Toà lâu đài thật đẹp, khu vườn cũng thật đẹp. Phòng ăn của hoàng gia vô cùng lộng lẩy xa hoa, những bộ bàn ghế sang trọng mạ vàng , những chén bát bằng ngọc, bằng gốm tinh xảo vẫn còn đấy. Nhưng chủ nhân của toà lâu đài đã trở thành người thiên cổ từ lâu lắm. Thậm chí nước Phổ một thời hùng cường giờ đây đã chia 5 xẻ bảy. Và trên bản đồ thế giới, nước Đức đã được hình thành trên một phần đất đai của nước Phổ ngày xưa…..

Bầu trời mùa hè của Posdam vẫn cứ dội những cơn mưa như trút nước. Tôi lên xe quay về Đan Mạch mà lòng thoáng chút suy tư. Thời gian đã xoá nhoà những miền ký ức, những ông hoàng bà chúa, những nàng công chúa Phổ kiều diễm một thời vang bóng giờ cũng chỉ còn là cát bụi.

TRẦN VĂN TRƯỜNG