TIN TỨC
Nếu thế giới là một cuốn sách vĩ đại, thì tôi tin rằng Lebanon là trang sách gấp nếp nhiều nhất, chứa đựng những dòng chữ vừa bi tráng, vừa hào hoa bậc nhất của lịch sử nhân loại.
Trước khi chuyến xe của Hay Tour lăn bánh trên vùng đất này, trong tâm trí của nhiều du khách, Lebanon thường hiện lên qua lăng kính của những bản tin thời sự: Một quốc gia Trung Đông nhỏ bé, đầy rẫy những vết thương của chiến tranh và sự bất ổn. Nhưng có đi rồi mới thấu, có chạm tay vào những phiến đá ngàn năm và nhìn sâu vào mắt những con người nơi đây mới hiểu: Sách vở và truyền thông đã bỏ quên điều tuyệt vời nhất của Lebanon. Đó là sức sống mãnh liệt và một trái tim hào sảng đến rưng rưng.
Lebanon không chỉ là một quốc gia, nó là một "bảo tàng sống" nơi quá khứ và hiện tại cùng song hành, nơi những nghịch lý tồn tại một cách hài hòa đến lạ kỳ.
Để hiểu được tính cách của con người Lebanon, trước hết phải nhìn vào nơi họ sinh ra.
Trên bản đồ thế giới, Lebanon chỉ là một chấm nhỏ khiêm tốn bên bờ Đông Địa Trung Hải. Diện tích quốc gia này vỏn vẹn khoảng 10.452 km², tức là còn nhỏ hơn cả tỉnh Thanh Hóa của Việt Nam chúng ta. Thế nhưng, Tạo hóa dường như đã dồn hết mọi ưu ái về cảnh quan vào dải đất hẹp này. Cái tên "Lebanon" bắt nguồn từ gốc từ Semitic cổ đại "LBN" – nghĩa là "Trắng", ám chỉ những đỉnh núi tuyết phủ trắng xóa quanh năm, thách thức cái nắng gió của vùng Trung Đông. Đây là quốc gia duy nhất trong khu vực Ả Rập không hề có sa mạc.
Địa hình nơi đây giống như một sự sắp đặt cố tình của lịch sử, chia cắt đất nước thành 4 dải chạy song song từ Bắc xuống Nam, tạo nên những không gian văn hóa riêng biệt:
* Dải đồng bằng ven biển: Nơi những thành phố cảng huyền thoại như Beirut, Byblos, Tyre, Sidon ngự trị. Đây là cửa ngõ mở toang ra thế giới, nơi đón gió Địa Trung Hải và những đoàn thuyền buôn suốt 5.000 năm qua. Chính dải đất này đã hun đúc nên tính cách phóng khoáng, cởi mở và sành sỏi giao thương của người dân.
* Dãy núi Lebanon (Mount Lebanon): Chạy dọc sống lưng đất nước như một pháo đài tự nhiên sừng sững. Trong lịch sử, đây là nơi ẩn náu an toàn cho các cộng đồng tôn giáo thiểu số (như người Kitô giáo Maronite hay người Druze) chạy trốn khỏi sự truy đuổi, giúp họ bảo toàn đức tin và bản sắc riêng.
* Thung lũng Bekaa: Nằm kẹp giữa hai dãy núi, đây là "vựa lúa", vựa trái cây trù phú nuôi sống cả vùng từ thời La Mã cổ đại.
* Dãy núi Anti-Lebanon: Bức tường thành phía Đông, vạch ra ranh giới tự nhiên với nội địa Syria và vùng sa mạc.
Sống trên một dải đất vừa có biển, vừa có núi, vừa là giao lộ lại vừa là pháo đài, người Lebanon buộc phải học cách thích nghi. Họ vừa mềm mỏng khéo léo như nước biển, vừa kiên cường vững chãi như núi đá.
LỊCH SỬ VÀ SỰ PHA TRỘN CỦA NHỮNG DÒNG MÁU LỚN
Lịch sử Lebanon là lịch sử của sự chồng lớp. Không một đế chế hùng mạnh nào đi qua vùng Levant mà không dừng chân tại đây.
Nền móng sâu sắc nhất của họ chính là nền văn minh Phoenicia. Tổ tiên của người Lebanon không phải là những kẻ chinh phạt bằng gươm giáo, mà là những "ông vua không ngai" của biển cả. Từ 3.000 năm trước, người Phoenicia đã đóng những con tàu gỗ tuyết tùng vượt đại dương, lập ra thành Carthage ở Bắc Phi và quan trọng nhất: Họ tặng cho nhân loại bảng chữ cái đầu tiên – tiền thân của các hệ chữ viết ngày nay.
Sau người Phoenicia là người Hy Lạp, rồi đến sự thống trị của Đế chế La Mã với những công trình vĩ đại như đền Baalbek. Tiếp đó là sự xuất hiện của người Ả Rập mang theo Hồi giáo, những đoàn quân Thập Tự Chinh từ Châu Âu mang theo văn hóa Pháp-Ý, Đế chế Ottoman kéo dài 400 năm, và cuối cùng là giai đoạn Ủy trị Pháp đầu thế kỷ 20.
Chính vị trí "ngã tư đường" này đã biến Lebanon thành một "cái phễu" hứng trọn tinh hoa văn hóa và cả dòng máu của các dân tộc. Để rồi ngày nay, khi ta nhìn vào một người Lebanon, ta đang nhìn vào kết quả của hàng ngàn năm giao thoa di truyền.
Đi dạo trên đường phố Beirut hay Byblos, du khách Việt Nam thường không khỏi trầm trồ, thậm chí là "ghen tị" trước ngoại hình của người dân bản địa.
Có một sự hiểu lầm phổ biến rằng người Lebanon là người Ả Rập nhập cư từ sa mạc. Nhưng khoa học hiện đại đã chứng minh điều ngược lại. Các nghiên cứu gen (DNA) của National Geographic đã chỉ ra rằng: Hơn 90% gen của người Lebanon hiện đại trùng khớp với gen của người Canaan/Phoenicia cổ đại. Họ là dân bản địa gốc, những người đã bám trụ ở dải bờ biển này từ thuở hồng hoang.
Tuy nhiên, dòng máu Phoenicia ấy không chảy một mình. Nó đã hòa quyện một cách hoàn hảo với dòng máu của những hiệp sĩ Thập Tự Chinh phương Bắc, của những thương nhân La Mã và cả những người Pháp hào hoa. Sự pha trộn này tạo ra một ưu thế lai hay ta thường gọi vui là "gen trội xịn xò".
Đó là lý do tại sao ở Lebanon, bạn bắt gặp một vẻ đẹp lai rất đặc trưng và khó nhầm lẫn:
* Họ sở hữu đôi mắt to, sâu thẳm với hàng mi rợp bóng – nét đẹp huyền bí của người phương Đông.
* Nhưng họ lại có sống mũi cao thẳng tắp, khung xương mặt sắc sảo, nước da trắng và vóc dáng thanh thoát – những đặc điểm điển hình của người Châu Âu.
Hãy nhìn vào Mario El Hajj – đương kim Nam vương Lebanon (Mister Lebanon 2024), hay ngắm nhìn vẻ đẹp của Yasmina Zaytoun – Hoa hậu Lebanon, Á hậu 1 Miss World. Ở họ toát lên sự hoàn hảo của tạo hóa. Đàn ông thì rắn rỏi, nam tính với bộ râu quai nón được chăm chút kỹ lưỡng. Phụ nữ thì quyến rũ, hiện đại, phóng khoáng và luôn biết cách làm mình nổi bật.
Ở Lebanon, cái đẹp là một dạng tài nguyên, và việc chăm chút cho ngoại hình được xem là một nét văn hóa, một sự tôn trọng đối với bản thân và cộng đồng.
VƯỜN HỒNG KHÔNG BÁN VÀ CÂU CHUYỆN VỀ TÌNH NGƯỜI
Nhưng thưa các bạn, nếu chỉ có cảnh đẹp và người đẹp, Lebanon có lẽ chỉ dừng lại ở sự ngưỡng mộ của đôi mắt. Điều khiến vùng đất này đi thẳng vào trái tim của đoàn Hay Tour, chính là Tình Người.
Tôi muốn kể cho các bạn nghe một câu chuyện nhỏ, một kỷ niệm mà tôi tin rằng không một tour du lịch sang trọng nào có thể mua được bằng tiền.
Hôm ấy, đoàn chúng tôi di chuyển qua một vùng quê yên bình. Từ cửa sổ xe, cả đoàn bỗng ồ lên thích thú khi nhìn thấy một ngôi nhà vườn với những cây hồng sai trĩu quả. Những trái hồng chín mọng, đỏ rực như những chiếc đèn lồng treo lơ lửng giữa nền trời xanh ngắt và nắng vàng mật ong của Địa Trung Hải.
Vốn tính tò mò và yêu thiên nhiên, chúng tôi xin dừng lại để chụp vài tấm ảnh kỷ niệm. Thấy những vị khách Á Đông đang đứng ngó nghiêng bên hàng rào, chủ nhà – một người đàn ông Lebanon trung niên với nụ cười hiền hậu – đã làm một hành động khiến tất cả bất ngờ.
Anh không những không khó chịu, mà còn vội vã chạy ra mở toang cánh cổng sắt, vẫy tay mời cả đoàn vào tận sân. Chưa dừng lại ở đó, người đàn ông ấy xắn tay áo, hái từng trái hồng chín nhất, ngon nhất xuống cho mọi người ăn.
Hình ảnh các chị, các cô trong đoàn Hay Tour dùng chiếc nón lá Việt Nam để hứng những trái hồng Lebanon rơi xuống là một khoảnh khắc giao thoa văn hóa đẹp đến nao lòng. Tiếng cười nói rộn rã cả một góc vườn, xóa nhòa mọi khoảng cách về ngôn ngữ và sắc tộc.
Khi mọi người đã thưởng thức xong vị ngọt lịm của những trái hồng chín cây, chúng tôi ngỏ ý muốn gửi biếu anh chút tiền cảm ơn công chăm sóc và sự nhiệt tình. Nhưng ngay lập tức, nụ cười trên môi anh chuyển thành nét nghiêm nghị. Anh xua tay quầy quậy, cương quyết từ chối:
"No money! No money!" (Không tiền nong gì cả).
Câu nói ấy, thốt ra từ một người nông dân chân chất ở một đất nước đang gánh chịu lạm phát và khủng hoảng kinh tế, đã khiến tôi sững sờ.
Hóa ra, ở Lebanon, có những giá trị không bao giờ bị lung lay bởi hoàn cảnh. Lòng hiếu khách đối với họ không phải là một dịch vụ, mà là một đức tin, một di sản thiêng liêng từ tổ tiên để lại. Người lạ đến nhà là "Khách của Chúa", và việc tiếp đãi khách là niềm vinh dự chứ không phải cơ hội để kiếm tiền.
Trái hồng hôm ấy ngọt. Ngọt không chỉ vì độ chín tới, vì dưỡng chất của đất đai thung lũng, mà ngọt vì nó thấm đẫm cái tình hào sảng, vô tư lự của người dân xứ này.
Rời ngôi nhà của anh nông dân Lebanon, hành trang chúng tôi mang về không chỉ là những bức ảnh đẹp về đền đài La Mã hay những cô gái nhan sắc nghiêng nước nghiêng thành. Hành trang ấy còn là sự ấm áp len lỏi trong tim.
Lebanon là vậy đó. Một quốc gia nhỏ bé nhưng mang trong mình một tâm hồn vĩ đại. Nơi mà gen di truyền tạo nên vẻ đẹp ngoại hình, lịch sử tạo nên bản lĩnh kiên cường, và văn hóa tạo nên những trái tim rộng mở.
Hãy một lần đi cùng Hay Tour đến Lebanon, để thấy rằng tin tức về súng đạn chỉ là một phần rất nhỏ của sự thật. Sự thật lớn lao hơn, rực rỡ hơn, chính là tình người vẫn luôn nảy mầm xanh tươi, ngay cả trên những mảnh đất sỏi đá nhất.
Trương Trần - Hay Tour
.png){kind=logo}
